Determination of Forage Yield and Some Quality Characteristics in Different Sorghum [Sorghum bicolor (L.) Moench] Varieties and Genotypes

Authors

DOI:

https://doi.org/10.24925/turjaf.v13is1.2346-2351.7819

Keywords:

Sorghum, Quality, Forage yield, Genotype, Relative feed value

Abstract

This study aims to determine the crude protein content (%), ADF and NDF ratios (%) in the dry matter, and RFV (relative feed value) of seven different sorghum [Sorghum bicolor (L.) Moench] genotypes cultivated as a second crop under the ecological conditions of Şanlıurfa. The research was conducted at the Agricultural Research and Application Area of the Faculty of Agriculture, Harran University, Osmanbey Campus, during the 2021 summer growing season, using a randomized complete block design with three replications. According to the results, crude protein content of the sorghum genotypes ranged between 8.74% and 12.75%, ADF content between 26.81% and 32.60%, NDF content between 46.37% and 57.16%, and relative feed value (RFV) between 104.89 and 136.30. Among the evaluated genotypes, EA-311 is recommended due to its higher yield and quality potential, which could contribute to closing the roughage deficit and ensuring more efficient use of agricultural lands in Şanlıurfa and similar ecological regions.

References

Acar, R., Aydın, M. A., & Sade, B. (2002). Konya ekolojik şartlarında silajlık sorgum-sudan otu melezlerinin verimleri ile verimi etkileyen bazı özelliklerinin belirlenmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 16(29), 88–95. https://web.archive.org/web/20180425034157id_/http://stgbd.selcuk.edu.tr/stgbd/article/viewFile/574/479

Açıkgöz, E. (2001). Yem Bitkileri. Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayınları, Yayın No: 182. https://kutuphane.tarimorman.gov.tr/vufind/Record/13104

Akçay, Y., & Vatansever, Ö. (2013). Kırmızı et tüketimi üzerine bir araştırma: Kocaeli ili kentsel alan örneği. Journal of Institute of Social Sciences, 4(1), 43–60. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/253936

Ankom Technology. (2004). The ANKOM 200 Fiber Analyzer. http://www.ankom.com (Erişim Tarihi: 12.08.2021).

Anonim. (2010). Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı. Sıcak iklim tahılları “Sorgum” teknik talimatı. Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü. https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Tescil/Teknik%20Talimatlar/S%C4%B1cak%20%C4%B0klim%20Tah%C4%B1llar%C4%B1/sorgum%20teknik%20talimat%C4%B1.pdf

Atis, I., Konuskan, O., Duru, M., Gozubenli, H., & Yilmaz, S. (2012). Effect of harvesting time on yield, composition and forage quality of some forage sorghum cultivars. https://api.fspublishers.org/viewPaper/99660_..pdf

Awika, J.M., & Rooney, L.W. (2004). Sorghum phytochemicals and their potential impact on human health. Phytochemistry, 65(9), 1199–1221. https://doi.org/10.1016/j.phytochem.2004.04.001

Aydemir, S. K., & Turhal, K. (2018). Correlation analyses of herbage yield and quality components in certain sorghum × sudangrass (Sorghum bicolor L. × Sorghum sudanense Staph.) hybrid cultivars. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 6(4), 495–499. https://agrifoodscience.com/index.php/TURJAF/article/view/1818/831

Aydınoğlu, B. (2005). Farklı biçim dönemlerinin sorgumun (Sorghum bicolor (L.) Moench) hasıl verimi ve kimyasal kompozisyonu üzerine etkileri. Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Antalya.

Başaran, R. (2011). Bartın’da sorgum (Sorghum bicolor (L.) Moench) çeşitlerinin ikinci ürün silajlık olarak yetiştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Konya.

Bilen, Y. (2018). Banaz şartlarında 2. ürün Sorgum × Sudan otu yetiştirilmesi olanakları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Isparta.

Bilen, Y., & Türk, M. (2021). Banaz şartlarında ikinci ürün sorgum sudanotu yetiştirilmesi olanakları üzerine bir araştırma. Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1), 46–51. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1736968

Carpıcı, E.B., & Celık, N. (2014). Forage yield and quality of common vetch mixtures with triticale and annual ryegrass. Turkish Journal Of Field Crops, 19(1), 66-69. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/158623

Çiğdem, İ., & Uzun, F. (2006). Samsun ili taban alanlarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bazı silajlık sorgum ve mısır çeşitleri üzerine bir araştırma. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 21(1), 14–19. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/187593

Çoban, Ü., & Acar, R. (2018). Farklı tohum yataklarına ekilen sorgum sudan otu çeşitlerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 7(2), 32–38. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/602007

Durul, G. (2016). Farklı biçim zamanlarının tatlı sorgum (Sorghum bicolor (L.) Moench var. saccharatum) ve fasulye (Phaseolus vulgaris) silaj karışımlarında bazı kalite özelliklerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir.

Gürsoy, E., & Macit, M. (2017). Erzurum ili çayır ve meralarında doğal olarak yetişen bazı buğdaygil yem bitkilerinin nispi yem değerleri bakımından karşılaştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(3), 309-317. https://doi.org/10.29133/yyutbd.280244

Kaplan, M. (2009). Farklı kökenli tane sorgum (Sorghum bicolor L.) genotiplerinde verim, verim unsurları ile bazı fizyolojik özelliklerin belirlenmesi ve DNA düzeyindeki farklılıklarla ilişkilendirilmesi. Doktora Tezi, Kahramanmaraş Sütçüimam Üniversitesi, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Kahramanmaraş.

Kaplan, M., & Kızılşimşek, M. (2012). Farklı tane sorgum (Sorghum bicolor L.) hat ve çeşitlerinin besleme değerlerinin belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 28(1), 11–14.https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/236190

Kaplan, S. (2021). Diyarbakır koşullarında farklı tatlı sorgum çeşitlerinin biyokütle verimi ve silaj kalite özelliklerinin saptanması. Yüksek Lisans Tezi, Şırnak Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Şırnak.

Karadağ, Y., & Özkurt, M. (2014). İkinci ürün olarak yetiştirilebilecek silajlık sorgum (Sorghum bicolor (L). Moench) çeşitlerinde farklı sıra aralıklarının verim ve kalite üzerine etkisi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi (JAFAG), 2014(1), 19–24. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/82112

Karataş, Z., & Tansı, V. (2011). Çukurova koşullarında II. ürün olarak bazı sorgum × sudan otu melezi çeşitlerinin biçim zamanının hasıl verim ve kalite unsurlarına etkileri üzerine bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 26(3), 107–117. https://fbe.cu.edu.tr/storage/fbeyedek/makaleler/cild26sayi3-13.html

Kesen, Z., & Geren, H. (2020). Farklı biçim sıklıklarının dallıdarı (Panicum virgatum)’da kuru madde verimi ve bazı yem kalite özelliklerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 57(1), 95-104. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1028944

Kılınç, S., Karademir, Ç., & Ekin, Z. (2018). Bazı mısır (Zea mays L.) çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(6), 809–816. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.463813

Leep, R. (2005). Summer annual forage grasses for emergency crops. Michigan State University Forage Information Systems. https://www.canr.msu.edu/news/summer_annual_forage_grasses_for_emergency_crops

MGM. (2021). Şanlıurfa Meteoroloji Müdürlüğü iklim verileri. Meteoroloji Genel Müdürlüğü.

MGM. (2021). Uzun yıllar iklim verileri (2019–2021). Meteoroloji Genel Müdürlüğü.

Mvududu, E., Nyabanga, L., Gopo, J., & Woods, J. (2000). 3rd year report: Demonstrating increased resource use efficiency in the sugar industry of Southern Africa through environmentally sustainable energy production. Common Fund for Commodities (CFC). Sweet Sorghum Project Progress Reports, CFC, Amsterdam, the Netherlands.

Oktem, A., Yucel, C., & Oktem, A. G. (2021). Assessment of biochemical forage quality of sweet sorghum (Sorghum bicolor (L.) Moench ssp. Saccharatum). Asian Journal of Chemical Sciences, 9(3), 1-9. https://journalajocs.com/index.php/AJOCS/article/view/158

Özmen, S. (2017). Bingöl koşullarında farklı sorgum türlerinin ot verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bingöl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Bingöl.

Richardson, C. (2001). Relative Feeding Value (RFV), an Indicator of Hay Quality. OSO Extension Fact F2117. Toll Free Number: 1-866-457-2377. http://clay.agr.okstate.edu/alfalfa/webnews /quality3

Rohweder, D., Barnes, R. F., & Jorgensen, N. (1978). Proposed hay grading standards based on laboratory analyses for evaluating quality. Journal of Animal Science, 47(3), 747–759. https://doi.org/10.2527/jas1978.473747x

Rooney, W.L. (2004). Sorghum improvement-Integrating traditional and new technology to produce improved genotypes. Advances in Agronomy, 83, No., pp.37-109. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20053154128

Schroeder, J.W. (1994). Interpreting forage analysis. North Dakota State University. https://library.ndsu.edu/server/api/core/bitstreams/16e03cb3-623e-4cb2-abac-a9e8d5896fca/content

Shi, C., He, Y., Ding, M., Wang, Y., & Zhong, J. (2019). Nanoimaging of food proteins by atomic force microscopy. Part II: Application for food proteins from different sources. Trends in Food Science & Technology, 87, 14–25. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2018.11.027

Soya, H., Avcıoğlu, R., & Geren, H. (2004). Yembitkileri (2. Baskı). Hasat Yayıncılık Ltd. Şti., 223s. İstanbul.

Şahin, B. (2021). İmazamox toleranslı mercimek genotiplerinin bazı çeşitlerle tarımsal özellikleri bakımından karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Şanlıurfa.

Tekin, S. (2018). Siirt ili ikinci ürün koşullarında bazı sorgum (Sorghum bicolor L.), Sudanotu [Sorghum sudanense (Piper) Stapf], Sorgum × Sudanotu melezi (Sorghum bicolor × Sorghum sudanense Stapf) ve mısır (Zea mays L.) çeşitlerinin verim ve bazı verim unsurlarının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Siirt Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Siirt.

Tosunoğlu, S. (2014). Yozgat şartlarında ana ve ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek sorgum, sudan otu ve sorgum sudan otu melez çeşitlerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Bozok Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yozgat.

Tuğay, M. (2009). Toprak işlemeli ve işlemesiz uygulamaların ikinci ürün sorgumun (Sorghum spp.) verim ve kalitesine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Konya.

Urias-Lugo, D. A., & Saldivar, S. S. (2005). Effect of amyloglucosidase on properties of lager beers produced from sorghum malt and waxy grits. Journal of the American Society of Brewing Chemists, 63(2), 63-68. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1094/ASBCJ-63-0063

Uygur, E. (2012). Tokat ekolojik koşullarında ikinci ürün olarak yetiştirilebilecek bazı silajlık sorgum (Sorghum bicolor L.) çeşitlerinin adaptasyon yeteneklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Hatay.

Van Soest, P.J. (1994). Nutritional ecology of the ruminant. Cornell University Press. https://www.bibliotecaagptea.org.br/zootecnia/nutricao/livros/NUTRICAO%20DE%20RUMINANTES.pdf

Van Soest, P.V., Robertson, J.B., & Lewis, B.A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583–3597. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(91)78551-2

Yılmaz, İ., & Akdeniz, H. (2000). Van Koşullarında Bazı Silaj Sorgum Çeşitlerinde Farklı Ekim Sıklıklarının Verim Üzerine Olan Etkileri. Uluslararası Hayvan Besleme Kongresi. 04-06 Eylül, Isparta. s. 490–495.

Yurtsever, N. (2011). Deneysel istatistik metotları. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları.

Yücel, C., Sayar, M., & Yücel, H. (2012). Diyarbakır koşullarında yaygın fiğ (Vicia sativa L.) genotiplerinin ot kalitesi ile ilgili bazı özelliklerin saptanması. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 16(2), 45–54. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/172265

Yücel, C., Yücel, H., & Çakır, B. (2024). Farklı tatlı sorgum [Sorghum bicolor var. saccharatum (L.) Mohlenbr.] genotiplerine ait posaların silaj verimi ve bazı sindirilebilir özellikleri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 225–234. https://doi.org/10.19159/tutad.1473039.

Downloads

Published

25.09.2025