Abstract
Ülkemizde yeraltı suyu ile sulanan ve su kısıtı olan alanlarda etkin sulama programları büyük önem taşımaktadır. Afyon Sultandağı-Çamözü-Akbaba Sulama Kooperatifi’nin hizmet verdiği sulama sahasında, kiraz yetiştiriciliğinde suyun düzenli ve etkili kullanımı büyük önem taşımakta olup bu tez çalışmasının amacı, söz konusu alanda 2017 ve 2018 yıllarında uygulanan mevcut sulama uygulamalarını değerlendirerek, su ve enerji tasarrufu sağlayacak optimum sulama programını belirlemek ve kısıntılı sulama koşullarında oluşan verim kayıplarını ortaya koymaktır. Damla sulama sistemiyle sulanan bu alanda, 2017 ve 2018 yılları için hesaplama yapılarak değerlendirilmiştir. Bitki su tüketimi (evapotranspirasyon) değerleri, Penman–Monteith yöntemi ile belirlenmiş; sulama programı ise IRSIS yazılımı kullanılarak oluşturulmuştur. Çalışma alanı için yapılan referans evapotranspirasyon (ET₀) değerleri 2017 yılı için en düşük 0,8 mm (Nisan ve Ekim aylarında), en yüksek 6,2 mm (Mayıs ayında) olarak belirlenmiştir. 2018 yılı ise en düşük ET₀ değeri 0,6 mm (Ekim ayında), en yüksek ET₀ değeri 4,9 mm (Haziran ayında) olarak hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalara göre, optimum sulama programı çerçevesinde 2017 yılında 392,9 mm, 2018 yılında ise 303,3 mm su verilmesinin gerekli olduğu tespit edilmiştir. Her iki yılda da kısıntılı sulama yapılmış ve sırasıyla %16,5 ve %13,5 verim kaybı hesaplanmıştır. Buna karşın optimum sulama programı ile bitkinin su stresine girmeyeceği ve verim kaybı olmayacağı tespit edilmiştir.
In Türkiye, effective irrigation programs are of great importance in areas irrigated with groundwater and where water is scarce. The aim of this study is to evaluate the existing irrigation practices implemented in the area in 2017 and 2018, to determine an optimum irrigation schedule that will ensure water and energy savings, and to identify the yield losses occurring under deficit irrigation conditions. In this area irrigated by a drip irrigation system, calculations were made and evaluated for the years 2017 and 2018. Crop water consumption (evapotranspiration) values were determined using the Penman–Monteith method, and the irrigation schedule was developed using the IRSIS program. In the Afyon Sultandağı-Çamözü-Akbaba Irrigation Cooperative area, irrigating cherry trees plays a critical role. In this area, which uses drip irrigation, important results were obtained in a Master's thesis conducted in 2017 and 2018. According to the optimal irrigation program, 392.9 mm of water should have been applied in 2017, and 303.3 mm in 2018. In both years, deficit irrigation was applied, resulting in a yield loss of 16.5% and 13.5%, respectively. However, it was determined that with the optimal irrigation program, the plant would not experience water stress, and there would be no yield loss.
Keywords
Article history
- ReceivedUntil the next stage: 15 days
- RevisedUntil the next stage: 0 days
- AcceptedUntil the next stage: 18 days
- Published
References
14 references- Anonim. 2001. DSİ Afyon Sultandağı Çamözü-Akbaba Sulama Kooperatifi Yeraltı. Suyu Sulama Projesi. Ankara
- Anonim. 2009. Mülga KHGM, Afyon Sultandağı Çamözü-Akbaba Sulama Kooperatifi. Sulama Şebekesi Raporu. Ankara
- Anonim. 2011. İl Özel İdaresi, Afyon Sultandağı Çamözü-Akbaba Sulama Kooperatifi. Kapalı Sistem Sulama Projesi Fizibilite Raporu. Ankara.
- Anonim. 2018a. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Akşehir Meteoroloji. İstasyonu Verileri. Ankara.
- Anonim. 2018b. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Çiftçi Kayıt Sistemi Verileri. Ankara.
- Anonim. 2018c. Türkiye’de Sulanan Bitkilerin Bitki Su Tüketimleri Rehberi. TAGEM. Yayını s.475., Ankara.
- Anonim. 2019. OSEDAŞ Eskişehir Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş Kayıtları. Ankara.
- Anonim. 2024a, DSİ Faaliyet Sonuçları Raporu, www.dsi.gov.tr
- Anonim. 2024b. 2013 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme. Raporu, DSİ Yayınları, Ankara.
- Ayas, S., & Demirtaş, C. (2013). Otomatik sulama sistemlerinin pamuk tarımında su verimliliğine etkisi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 28(1), 45-52.
- Çevik, B., Öztürk, A., & Keskin, A. (2012). Isparta ilinde kiraz üretiminde farklı sulama stratejilerinin verim ve kaliteye etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(2), 11–19.
- Kadayifci, A., Yazar, A., & Pala, M. (2004). Sulama zamanlamasının ürün verimi ve su kullanım etkinliği üzerine etkisi. Tarım Bilimleri Dergisi, 10(3), 305–312.
- Kocaman, İ., & Uçar, Y. (2016). Sulama suyu fiyatlandırmasında alternatif modeller ve çiftçi davranışları. Tarım Ekonomisi Dergisi, 22(2), 31–41.
- Türker, M. 1997. Türkiye Sulama Tesislerinin İşletilmesinde Sulama Kooperatiflerinin Yeri. Kooperatifçilik Dergisi, S. 120 s. 5-18, Türk Kooperatifçilik Kurumu Yayınları. Ankara.
How to cite
APA
IEEE
MLA
Chicago
Harvard
Vancouver
BibTeX
RIS
Licence
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
