Article language:
Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology e-ISSN 2148-127X Open access
Araştırma Makalesi Vol. 14, No. 10 (2026)

Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği

Young Farmers’ Perceptions of Agricultural Support Programs and the Risks They Face: The Case of Eskişehir Province

Author and affiliation details
  • Cansu Kadakoğlu Corresponding author Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 44000, Malatya, Türkiyei ORCID iD0009-0009-0195-7350 cansu.kadakoglu@ozal.edu.tr
  • Osman Uysal Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 44000, Malatya, Türkiye ORCID iD0000-0002-9010-2988
  • Halil Kil Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 44000, Malatya, Türkiye ORCID iD0009-0008-8989-726X
  • Orhan Gündüz Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 44000, Malatya, Türkiye ORCID iD0000-0002-2357-0802
Pages
2967-2975
Published
Licence
CC BY-NC 4.0

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Eskişehir ilinde Genç Çiftçi Projesi’ne başvuran üreticilerin destek programına ilişkin değerlendirmelerini ve tarımsal üretim sürecinde karşılaştıkları başlıca riskleri incelemektir. Araştırmanın verileri, 2024 yılı Nisan–Mayıs döneminde 29 üreticiyle gerçekleştirilen yüz yüze anketlerden elde edilmiştir. Katılımcıların 14’ü program kapsamında destek almış, 15’i ise destek alamamıştır. Veriler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleriyle betimlenmiş; destek programına ilişkin değerlendirmeler ile üretim sürecinde karşılaşılan riskleri daha az sayıda bileşen altında özetlemek amacıyla Temel Bileşenler Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda destek programına ilişkin değerlendirmelerin işletme geliştirme beklentileri, üretim ve kaynak yönetimi ile kırsal yaşam ve altyapı olmak üzere üç bileşen altında toplandığı görülmüştür. Tarımsal üretim sürecinde karşılaşılan riskler ise üretim koşulları ve araziye erişim, ekonomik riskler ve yapısal kapasite sorunları olmak üzere üç bileşen altında kümelenmiştir. Katılımcılar destek programını özellikle teknolojiye uyumlu bir işletme kurma, hedefledikleri işletme yapısına ulaşma ve gelir olanaklarını geliştirme aracı olarak değerlendirmiştir. Girdi maliyetleri, iklim değişikliği, ürün fiyatlarındaki belirsizlik ve verim dalgalanmaları en yüksek düzeyde algılanan risklerdir. Bulgular, genç çiftçilere yönelik desteklerin yalnızca finansal yardımla sınırlı kalmaması; teknik danışmanlık, risk yönetimi, pazar erişimi ve kırsal yaşam koşullarını geliştiren uygulamalarla tamamlanması gerektiğini göstermektedir. Çalışma grubunun sınırlı ve olasılıksız biçimde oluşması nedeniyle sonuçlar genellenebilir veya nedensel kanıtlar olarak değil, Eskişehir örneğine ilişkin betimsel ve keşfedici saha bulguları olarak değerlendirilmelidir.

Keywords

Article history

  1. ReceivedUntil the next stage: 51 days
  2. RevisedUntil the next stage: 11 days
  3. AcceptedUntil the next stage: 68 days
  4. Published

References

36 references
  1. Altıntaş, G., Altıntaş, A., Oruç, E., Kızılaslan, H., Çakmak, E., & Birol, D. (2020). Genç çiftçi proje desteğinden yararlanmayı etkileyen faktörler: TR-83 bölgesi örneği. Turkish Journal of Agricultural Engineering Research, 1(1), 152–168.
  2. Beşen, T., Sayın, B., Kuzgun, M., Karamürsel, D., Çelikyurt, M. A., Emre, M., Öztürk, F., Yılmaz, Ş. G., & Birol, D. (2021). TR61 bölgesinde genç çiftçi projesi desteğinden yararlanmayı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 7(1), 63–74. https://doi.org/10.24180/ijaws.838159
  3. Boone, H. N., Jr., & Boone, D. A. (2012). Analyzing Likert data. Journal of Extension, 50(2), Article 48. https://doi.org/10.34068/joe.50.02.48
  4. Demirdöğen, A. (2018). Türkiye’de tarımsal desteklerin üretime etkisi: Mısır örneği [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
  5. Doğan, H. G. (2018). Türkiye’de fark ödemesi desteklerinin seçilmiş bazı tarım ürünlerine etkileri. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 6(10), 1455–1462. https://doi.org/10.24925/turjaf.v6i10.1455-1462.2080
  6. Doğan, H. G., Kan, A., Kan, M., Tosun, F., Uçum, İ., Solmaz, C., & Birol, D. (2018). Türkiye’de genç çiftçi proje desteğinden yararlanma düzeyini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 6(11), 1599–1606. https://doi.org/10.24925/turjaf.v6i11.1599-1606.2084
  7. Erdal, G., & Erdal, H. (2008). Türkiye’de tarımsal desteklemeler kapsamında prim sistemi uygulamalarının etkileri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 25(1), 41–51.
  8. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.
  9. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2014). Youth and agriculture: Key challenges and concrete solutions.
  10. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2022). Youth employment through agribusiness and value chain development (FAO Agricultural Development Economics Policy Brief No. 46). https://doi.org/10.4060/cc0486en
  11. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage Learning.
  12. International Fund for Agricultural Development. (2019). Rural development report 2019: Creating opportunities for rural youth.
  13. Johnston, B. F., & Mellor, J. W. (1961). The role of agriculture in economic development. The American Economic Review, 51(4), 566–593. https://www.jstor.org/stable/1812786
  14. Kadakoğlu, B., & Karlı, B. (2021). Türkiye’de patates üretimi, ihracatı ve destekleme politikalarının değerlendirilmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1), 7–16.
  15. Kadakoğlu, B., & Yılmaz, H. (2022). Türkiye’de uygulanan tarımsal destekleme politikalarının ayçiçeği üretimine etkisinin analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 28(1), 89–98. https://doi.org/10.24181/tarekoder.1081272
  16. Kadakoğlu, C., Kadakoğlu, B., & Karlı, B. (2023). Yağlı tohumlarda Türkiye’nin küresel rekabet gücünün analizi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 9(EKS 1), 1–14. https://doi.org/10.61513/tead.1359769
  17. Karlı, B., Gül, M., Kadakoğlu, B., & Karadağ Gürsoy, A. (2018). Türkiye’de tarımsal desteklerin mısır tarımına etkileri. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı(1), 307–317.
  18. Kárpáti, L., & Szakál, Z. (2009). Marketing characteristics of Tokaj wine specialities based on factor and cluster analyses. Applied Studies in Agribusiness and Commerce, 3(3–4), 93–101. https://doi.org/10.19041/APSTRACT/2009/3-4/20
  19. Kurtuluş, K. (2004). Pazarlama araştırmaları (Genişletilmiş 7. baskı). Literatür Yayıncılık.
  20. Leonard, B., Kinsella, A., O’Donoghue, C., Farrell, M., & Mahon, M. (2017). Policy drivers of farm succession and inheritance. Land Use Policy, 61, 147–159. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2016.09.006
  21. Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55.
  22. MacCallum, R. C., Widaman, K. F., Zhang, S., & Hong, S. (1999). Sample size in factor analysis. Psychological Methods, 4(1), 84–99. https://doi.org/10.1037/1082-989X.4.1.84
  23. Ness, M. (2000). Multivariate techniques in marketing research [Course notes]. Curso de Especialización Postuniversitaria en Marketing Agroalimentario, CIHEAM.
  24. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2018). The future of rural youth in developing countries: Tapping the potential of local value chains. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264298521-en
  25. Özüdoğru, T., Miran, B., Taşkaya Top, B., & Uçum, İ. (2015). Pamuk, ayçiçeği ve soya üretiminde fark ödemesi desteklerinin etkisi (TEPGE Yayın No. 262). Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü.
  26. Resmî Gazete. (2016, 5 Nisan). Kırsal kalkınma destekleri kapsamında genç çiftçi projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (Tebliğ No. 2016/16). Resmî Gazete (Sayı 29675).
  27. Resmî Gazete. (2024a, 29 Ağustos). 2025–2027 yıllarında yapılacak bitkisel üretime yönelik desteklemeler ile diğer bazı tarımsal desteklemelere ilişkin karar (Karar Sayısı 8859). Resmî Gazete.
  28. Resmî Gazete. (2024b, 31 Aralık). 2025–2027 yıllarında yapılacak bitkisel üretime yönelik desteklemeler ile diğer bazı tarımsal desteklemelere ödeme yapılmasına dair tebliğ (Tebliğ No. 2024/39). Resmî Gazete (5. mükerrer).
  29. Sarı Gedik, D., & Yılmaz, E. (2023). Determination of the factors affecting the level of benefit from Young Farmer Project Support in rural development: Tekirdag sample, Türkiye. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 418–429. https://doi.org/10.33462/jotaf.1165409
  30. Semerci, A. (2013). The effects of agricultural subsidies on sunflower cultivation and farmers’ income: Evidence from Turkey. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 50(1), 139–145.
  31. Tarhan, S., Bolat, M., Özercan, B., Hamarat, T., Arslan, S., Taşcı, R., Karabak, S., Akdemir, U., & Birol, D. (2021). Hayvancılık işletmelerinin gelişiminde genç çiftçi proje desteklerinin etkisi. Eurasian Journal of Agricultural Economics, 1(2), 1–17. https://doi.org/10.22004/ag.econ.382373
  32. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2016). Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi Programı duyuruları ve uygulama esasları. https://www.tarimorman.gov.tr
  33. Tekin, V. N. (2007). SPSS uygulamalı bilimsel pazarlama araştırmaları. Seçkin Yayıncılık.
  34. Timmer, C. P. (2002). Agriculture and economic development. In B. L. Gardner & G. C. Rausser (Eds.), Handbook of agricultural economics (Vol. 2, pp. 1487–1546). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1574-0072(02)10011-9
  35. Uysal, O., & Birol, D. (2022). Genç çiftçi projesi desteğinden yararlanma durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Akdeniz Bölgesi örneği. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 10(1), 66–74. https://doi.org/10.24925/turjaf.v10i1.66-74.4910
  36. World Bank. (2008). World development report 2008: Agriculture for development. https://doi.org/10.1596/978-0-8213-6807-7

How to cite

APA

Kadakoğlu, C., Uysal, O., Kil, H., & Gündüz, O. (2026). Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 14(10), 2967–2975. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127

IEEE

C. Kadakoğlu, O. Uysal, H. Kil, and O. Gündüz, “Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği,” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, vol. 14, no. 10, pp. 2967–2975, 2026, doi: 10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127.

MLA

Kadakoğlu, Cansu, et al. “Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği.” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, vol. 14, no. 10, 2026, pp. 2967–2975. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127.

Chicago

Kadakoğlu, Cansu, Osman Uysal, Halil Kil, and Orhan Gündüz. 2026. “Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği.” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology 14 (10): 2967–2975. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127.

Harvard

Kadakoğlu, C., Uysal, O., Kil, H. and Gündüz, O. (2026) ‘Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği’, Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 14(10), pp. 2967–2975. doi: 10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127.

Vancouver

Kadakoğlu C, Uysal O, Kil H, Gündüz O. Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology. 2026;14(10):2967-2975. doi:10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127

BibTeX

@article{kadakoglu2026, author = {Kadakoğlu, Cansu and Uysal, Osman and Kil, Halil and Gündüz, Orhan}, title = {Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği}, journal = {Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology}, year = {2026}, volume = {14}, number = {10}, pages = {2967--2975}, doi = {10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127}, url = {https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127}, issn = {2148-127X} }

RIS

TY - JOUR AU - Kadakoğlu, Cansu AU - Uysal, Osman AU - Kil, Halil AU - Gündüz, Orhan TI - Genç Çiftçilerin Tarımsal Destek Programlarına İlişkin Değerlendirmeleri ve Karşılaştıkları Riskler: Eskişehir İli Örneği JO - Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology T2 - Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology PY - 2026 DA - 2026/10/11 VL - 14 IS - 10 SP - 2967 EP - 2975 DO - 10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127 UR - https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i10.2967-2975.9127 SN - 2148-127X ER -

Licence

Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

May be shared and adapted with credit, for non-commercial purposes.