Abstract
İklim değişikliği, günümüzde çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileri küresel ölçekte hissedilen en önemli sorunlardan biri olup, bu sorunla mücadelede toplumun iklim değişikliğine yönelik bilgi, farkındalık ve tutum düzeyi önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Ankara Üniversitesi Kalecik Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin iklim değişikliğine ilişkin bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerini belirlemek, bu düzeyleri çeşitli sosyo-demografik özellikler açısından değerlendirmektir. Ayrıca elde edilen bulgular doğrultusunda meslek yüksekokullarında yürütülecek iklim, çevre ve sürdürülebilirlik alanlarındaki eğitimlere katkı sunmaktır. Araştırmanın evrenini 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kalecik Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören 170 öğrenci oluşturmuş, araştırmaya gönüllülük esasına göre katılan ve verileri değerlendirilmeye uygun bulunan 113 öğrenci dâhil edilmiştir. Veriler, dört bölüm ve 53 sorudan oluşan anket formu aracılığıyla toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik olmayan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin iklim değişikliğini önemli bir çevresel sorun olarak değerlendirdiklerini ve genel olarak yüksek farkındalık düzeyine sahip olduklarını göstermiştir. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve ilişkili çevresel süreçlere ilişkin kavramsal bilgi eksikliklerinin bulunduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, iklim değişikliğinin temel nedeninin insan faaliyetleri olduğu, etkilerinin günümüzde belirgin biçimde hissedildiği ve çözüm sürecinde bireysel sorumluluk üstlenilmesi gerektiği görüşlerine yüksek düzeyde katılmıştır. Öğrencilerin bilgi edinmede en çok dijital kaynakları tercih ettikleri belirlenirken, farkındalık puanlarının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), aile gelir düzeyi arttıkça çevre dostu ürünler için ek ödeme yapma eğilimlerinin de arttığı saptanmıştır. Elde edilen bulguların, meslek yüksekokullarında iklim değişikliği ve çevre konulu derslerin eklenmesi ve içeriklerinin iyileştirilmesine ve iklim değişikliği farkındalığını artırmaya yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Climate change is recognized as one of the most significant global challenges of the present day, with profound environmental, economic, and social impacts. Public knowledge, awareness, and attitudes toward climate change play a crucial role in addressing this challenge. This study aimed to determine the knowledge, awareness, and attitudes of students at Kalecik Vocational School of Ankara University toward climate change, to evaluate these levels according to various socio-demographic characteristics, and to contribute to climate change, environmental, and sustainability education in vocational schools based on the findings obtained. The study population consisted of 170 students enrolled at Kalecik Vocational School during the 2025–2026 academic year. Data analyses were conducted using responses from 113 volunteer students whose questionnaires were complete and suitable for evaluation. Data were collected using a questionnaire consisting of four sections and 53 items. Descriptive statistics and non-parametric statistical methods were employed for data analysis. The findings indicated that the students regarded climate change as a major environmental problem and generally exhibited a high level of climate change awareness. However, conceptual knowledge gaps were identified regarding the causes, consequences, and related environmental processes of climate change. The participants strongly agreed that climate change is primarily caused by human activities, that its impacts are already evident, and that individuals should assume responsibility in addressing the problem. While digital media were identified as the primary source of information, climate change awareness scores differed significantly according to gender and year of study (p < 0.05). Furthermore, students' willingness to pay an additional amount for environmentally friendly products increased as family income level increased. The findings are expected to contribute to the introduction and expansion of climate change and environmental courses in vocational schools, the improvement of existing course contents, and the development of policies and practices aimed at enhancing climate change awareness.
Keywords
Article history
- ReceivedUntil the next stage: 18 days
- RevisedUntil the next stage: 0 days
- AcceptedUntil the next stage: 59 days
- Published
References
35 references- Acer, A., & Karagöz Taşkın, İ. B. (2020). Çevreye duyarlı ve yeşil tüketici: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 260–276. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.593258
- Akca, A., & Uçar, İ. (2025). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(3), 780–788. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1623839
- Bükecik, N., Adana, F., Tikbaş, P., & Yeşilfidan, D. (2025). Determination of environmental sensitivity and climate change awareness level of medical faculty students: A university example. Environmental Research Communications, 7, 115012. https://doi.org/10.1088/2515-7620/ae1ad3
- Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
- Çağlak, S., & Türkeş, M. (2022). Yeni bir yaklaşımla termal konfor koşullarının günümüzde ve gelecek iklim koşullarındaki mekânsal dağılışının analizi: Bolu kenti örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 20(2), 338–358. https://doi.org/10.33688/aucbd.1097989
- Ek, H. N., Kılıç, N., & Öğdüm, P. (2010). Aydın Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin küresel iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyleri. Ankara Üniversitesi Dikimevi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(2), 19–28.
- Emecen, Y., & Erdem, N. (2022). İklim değişikliğine yönelik farkındalığın üniversite öğrencisi bakış açısıyla değerlendirilmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mimarlık Fakültesi örneği. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 6(16), 206–224. https://doi.org/10.54707/meric.1118584
- Floranza, J. M. (2020). Climate change consciousness among tertiary students: Implications to curriculum development. Asia Pacific Journal of Education, Arts and Sciences, 7(4), 82–89.
- Gülsoy, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği üzerine bilgi düzeyi ve algıları [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Gündoğan, A. C., Baş, D., Sayman, R. Ü., Arıkan, Y., & Özsoy, G. (2015). A'dan Z'ye İklim Değişikliği Başucu Rehberi. Ankara: Bölgesel Çevre Merkezi. https://rec.org.tr/wpcontent/uploads/2016/11/adanzye_iklim_degisikligi_basucurehberi.pdf, Erişim Tarihi:17.06.2025
- Gündoğdu, S. N., Sülü, M., Boz, G., Baran, A., & Özer, A. (2025). İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde küresel iklim değişikliği farkındalık düzeyinin incelenmesi. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 10(1), 32–41. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1539817
- Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (1990). Climate change: The IPCC scientific assessment. Cambridge University Press.
- Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (1995). Climate change 1995: The science of climate change: Contribution of Working Group I to the Second Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.
- Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844
- Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
- Kruskal, W. H., & Wallis, W. A. (1952). Use of ranks in one-criterion variance analysis. Journal of the American Statistical Association, 47(260), 583–621. https://doi.org/10.1080/01621459.1952.10483441
- Mann, H. B., & Whitney, D. R. (1947). On a test of whether one of two random variables is stochastically larger than the other. The Annals of Mathematical Statistics, 18(1), 50–60. https://doi.org/10.1214/aoms/1177730491
- Oktav, T., Dereceli, E., & Ülkü, H. H. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeyleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.30803/adusobed.814381
- Öztürk, T., Türkeş, M., & Kurnaz, M. L. (2011). RegCM4.3.5 iklim modeli benzetimleri kullanılarak Türkiye’nin gelecek hava sıcaklığı ve yağış klimatolojilerindeki değişikliklerin çözümlenmesi. Ege Coğrafya Dergisi, 20(1), 17–27.
- Sadang, K. M. C. (2025). Students’ awareness of climate change and carbon footprint mitigation. IOER International Multidisciplinary Research Journal, 7(4), 143–150. https://doi.org/10.54476/ioer-imrj/808432
- Semenderoğlu, A., Sanlı, V., & Arslan, K. (2024). Buca Eğitim Fakültesi öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik endişe düzeyleri. International Journal of Geography and Geography Education, 53, 39–58. https://doi.org/10.32003/igge.1550018
- Shapiro, S. S., & Wilk, M. B. (1965). An analysis of variance test for normality (Complete samples). Biometrika, 52(3–4), 591–611. https://doi.org/10.2307/2333709
- Şen, G., & Özer, Y. E. (2018). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği ve çevre sorunları konusundaki farkındalıklarının değerlendirilmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi Kamu Yönetimi örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 667–688.
- Şenyurt, A., Bayık Temel, A., & Özkahraman, Ş. (2011). Üniversite öğrencilerinin çevresel konulara duyarlılıklarının incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 8–15.
- Turp, M. T., Öztürk, T., Türkeş, M., & Kurnaz, M. L. (2014). RegCM4.3.5 bölgesel iklim modelini kullanarak Türkiye ve çevresi bölgelerin yakın gelecekteki hava sıcaklığı ve yağış klimatolojileri için öngörülen değişikliklerin incelenmesi. Ege Coğrafya Dergisi, 23(1), 1–24.
- Tümer, A., İpek, M., & Ercan, Z. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin iklim değişikliğine ilişkin farkındalık, endişe ve umut düzeyleri: Kesitsel ve ilişkisel araştırma. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 6(1), 29–38. https://doi.org/10.54061/jphn.1396915
- Türk Yüksel, Y., & Tan, S. (2024, 12–13 Ekim). Ziraat Fakültesi öğrencilerinin küresel iklim değişikliği ve çevre bilinci üzerine bir değerlendirme: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. XXII. IBANESS İktisat, İşletme ve Yönetim Bilimleri Kongreler Serisi (ss. 607–616). Ohrid, Kuzey Makedonya.
- Türkeş, M. (2017). Türkiye’nin iklimsel değişkenlik ve sosyo-ekolojik göstergeler açısından kuraklıktan etkilenebilirlik ve risk çözümlemesi. Ege Coğrafya Dergisi, 26(2), 47–70.
- Türkeş, M. (2022a). İklim diplomasisi ve iklim değişikliğinin ekonomi politiği. Bilim ve Ütopya, (332), 31–45.
- Türkeş, M. (2022b). Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) yeni yayımlanan İklim Değişikliğinin Etkileri, Uyum ve Etkilenebilirlik Raporu bize neler söylüyor? Resilience, 197–207.
- United Nations [UN]. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf
- Yelen, B., & Aslan, H. (2025, 27–30 Haziran). İklim değişikliğinin kentsel alanlardaki etkileri üzerine istatistiksel bir değerlendirme: Ankara örneği. Avrasya 13th International Conference on Applied Sciences (ss. 1–14). Taşkent, Özbekistan.
- Yıldırım, E. (2014). An investigation on the additional cost of green products: The willingness to pay of üniversite students. Journal of Sustainable Development Studies, 7(1), 132–146.
- Yıldırım, M., & Gürkan, H. (2016). Türkiye için iklim değişikliği projeksiyonları. Uluslararası Katılımlı 2. İklim Değişimi ve Tarım Etkileşimi Çalıştayı, 08–09 Kasım 2016, Şanlıurfa. Erişim tarihi: 15.05.2026. Erişim adresi: https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/43_T%C3%BCrkiye%20%C4%B0%C3%A7in%20%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi%20Projeksiyonlar%C4%B1.pdf
- Yüce Yörük, E. A., & Varer Akpınar, C. (2023). Global climate change awareness of students at a university. Osmangazi Journal of Medicine, 45(4), 471–479. https://doi.org/10.20515/otd.1278028
How to cite
APA
IEEE
MLA
Chicago
Harvard
Vancouver
BibTeX
RIS
Licence
May be shared and adapted with credit, for non-commercial purposes.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
