Article language:
Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology e-ISSN 2148-127X Open access
Araştırma Makalesi Vol. 14, No. 11 (2026)

Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği

Assessment of Vocational School Students' Awareness of Global Climate Change: A Case Study of Kalecik Vocational School

Author and affiliation details
  • Berna Yelen Corresponding author Ankara Üniversitesi, Kalecik Meslek Yüksekokulu, Bitkisel Ve Hayvansal Üretim Bölümü, Bahçe Tarımı Programı ORCID iD0009-0004-3391-6047 yelen@ankara.edu.tr
  • Hande Aslan Ankara Üniversitesi Kalecik Meslek Yüksekokulu, Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü, Peyzaj ve Süs Bitkileri Yetiştiriciliği Programı ORCID iD0000-0002-2659-3604
Pages
3243-3253
Published
Licence
CC BY-NC 4.0

Abstract

İklim değişikliği, günümüzde çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileri küresel ölçekte hissedilen en önemli sorunlardan biri olup, bu sorunla mücadelede toplumun iklim değişikliğine yönelik bilgi, farkındalık ve tutum düzeyi önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Ankara Üniversitesi Kalecik Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin iklim değişikliğine ilişkin bilgi, farkındalık ve tutum düzeylerini belirlemek, bu düzeyleri çeşitli sosyo-demografik özellikler açısından değerlendirmektir. Ayrıca elde edilen bulgular doğrultusunda meslek yüksekokullarında yürütülecek iklim, çevre ve sürdürülebilirlik alanlarındaki eğitimlere katkı sunmaktır. Araştırmanın evrenini 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Kalecik Meslek Yüksekokulunda öğrenim gören 170 öğrenci oluşturmuş, araştırmaya gönüllülük esasına göre katılan ve verileri değerlendirilmeye uygun bulunan 113 öğrenci dâhil edilmiştir. Veriler, dört bölüm ve 53 sorudan oluşan anket formu aracılığıyla toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra parametrik olmayan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğrencilerin iklim değişikliğini önemli bir çevresel sorun olarak değerlendirdiklerini ve genel olarak yüksek farkındalık düzeyine sahip olduklarını göstermiştir. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve ilişkili çevresel süreçlere ilişkin kavramsal bilgi eksikliklerinin bulunduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, iklim değişikliğinin temel nedeninin insan faaliyetleri olduğu, etkilerinin günümüzde belirgin biçimde hissedildiği ve çözüm sürecinde bireysel sorumluluk üstlenilmesi gerektiği görüşlerine yüksek düzeyde katılmıştır. Öğrencilerin bilgi edinmede en çok dijital kaynakları tercih ettikleri belirlenirken, farkındalık puanlarının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği (p<0,05), aile gelir düzeyi arttıkça çevre dostu ürünler için ek ödeme yapma eğilimlerinin de arttığı saptanmıştır. Elde edilen bulguların, meslek yüksekokullarında iklim değişikliği ve çevre konulu derslerin eklenmesi ve içeriklerinin iyileştirilmesine ve iklim değişikliği farkındalığını artırmaya yönelik politika ve uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Keywords

Article history

  1. ReceivedUntil the next stage: 18 days
  2. RevisedUntil the next stage: 0 days
  3. AcceptedUntil the next stage: 59 days
  4. Published

References

35 references
  1. Acer, A., & Karagöz Taşkın, İ. B. (2020). Çevreye duyarlı ve yeşil tüketici: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 260–276. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.593258
  2. Akca, A., & Uçar, İ. (2025). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma farkındalık düzeyleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 7(3), 780–788. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1623839
  3. Bükecik, N., Adana, F., Tikbaş, P., & Yeşilfidan, D. (2025). Determination of environmental sensitivity and climate change awareness level of medical faculty students: A university example. Environmental Research Communications, 7, 115012. https://doi.org/10.1088/2515-7620/ae1ad3
  4. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
  5. Çağlak, S., & Türkeş, M. (2022). Yeni bir yaklaşımla termal konfor koşullarının günümüzde ve gelecek iklim koşullarındaki mekânsal dağılışının analizi: Bolu kenti örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 20(2), 338–358. https://doi.org/10.33688/aucbd.1097989
  6. Ek, H. N., Kılıç, N., & Öğdüm, P. (2010). Aydın Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin küresel iklim değişikliği konusundaki bilgi düzeyleri. Ankara Üniversitesi Dikimevi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 9(2), 19–28.
  7. Emecen, Y., & Erdem, N. (2022). İklim değişikliğine yönelik farkındalığın üniversite öğrencisi bakış açısıyla değerlendirilmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Mimarlık Fakültesi örneği. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 6(16), 206–224. https://doi.org/10.54707/meric.1118584
  8. Floranza, J. M. (2020). Climate change consciousness among tertiary students: Implications to curriculum development. Asia Pacific Journal of Education, Arts and Sciences, 7(4), 82–89.
  9. Gülsoy, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma ve iklim değişikliği üzerine bilgi düzeyi ve algıları [Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
  10. Gündoğan, A. C., Baş, D., Sayman, R. Ü., Arıkan, Y., & Özsoy, G. (2015). A'dan Z'ye İklim Değişikliği Başucu Rehberi. Ankara: Bölgesel Çevre Merkezi. https://rec.org.tr/wpcontent/uploads/2016/11/adanzye_iklim_degisikligi_basucurehberi.pdf, Erişim Tarihi:17.06.2025
  11. Gündoğdu, S. N., Sülü, M., Boz, G., Baran, A., & Özer, A. (2025). İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde küresel iklim değişikliği farkındalık düzeyinin incelenmesi. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 10(1), 32–41. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1539817
  12. Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (1990). Climate change: The IPCC scientific assessment. Cambridge University Press.
  13. Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (1995). Climate change 1995: The science of climate change: Contribution of Working Group I to the Second Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.
  14. Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (2022). Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009325844
  15. Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC]. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
  16. Kruskal, W. H., & Wallis, W. A. (1952). Use of ranks in one-criterion variance analysis. Journal of the American Statistical Association, 47(260), 583–621. https://doi.org/10.1080/01621459.1952.10483441
  17. Mann, H. B., & Whitney, D. R. (1947). On a test of whether one of two random variables is stochastically larger than the other. The Annals of Mathematical Statistics, 18(1), 50–60. https://doi.org/10.1214/aoms/1177730491
  18. Oktav, T., Dereceli, E., & Ülkü, H. H. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeyleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.30803/adusobed.814381
  19. Öztürk, T., Türkeş, M., & Kurnaz, M. L. (2011). RegCM4.3.5 iklim modeli benzetimleri kullanılarak Türkiye’nin gelecek hava sıcaklığı ve yağış klimatolojilerindeki değişikliklerin çözümlenmesi. Ege Coğrafya Dergisi, 20(1), 17–27.
  20. Sadang, K. M. C. (2025). Students’ awareness of climate change and carbon footprint mitigation. IOER International Multidisciplinary Research Journal, 7(4), 143–150. https://doi.org/10.54476/ioer-imrj/808432
  21. Semenderoğlu, A., Sanlı, V., & Arslan, K. (2024). Buca Eğitim Fakültesi öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik endişe düzeyleri. International Journal of Geography and Geography Education, 53, 39–58. https://doi.org/10.32003/igge.1550018
  22. Shapiro, S. S., & Wilk, M. B. (1965). An analysis of variance test for normality (Complete samples). Biometrika, 52(3–4), 591–611. https://doi.org/10.2307/2333709
  23. Şen, G., & Özer, Y. E. (2018). Üniversite öğrencilerinin iklim değişikliği ve çevre sorunları konusundaki farkındalıklarının değerlendirilmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi Kamu Yönetimi örneği. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 667–688.
  24. Şenyurt, A., Bayık Temel, A., & Özkahraman, Ş. (2011). Üniversite öğrencilerinin çevresel konulara duyarlılıklarının incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(1), 8–15.
  25. Turp, M. T., Öztürk, T., Türkeş, M., & Kurnaz, M. L. (2014). RegCM4.3.5 bölgesel iklim modelini kullanarak Türkiye ve çevresi bölgelerin yakın gelecekteki hava sıcaklığı ve yağış klimatolojileri için öngörülen değişikliklerin incelenmesi. Ege Coğrafya Dergisi, 23(1), 1–24.
  26. Tümer, A., İpek, M., & Ercan, Z. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin iklim değişikliğine ilişkin farkındalık, endişe ve umut düzeyleri: Kesitsel ve ilişkisel araştırma. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 6(1), 29–38. https://doi.org/10.54061/jphn.1396915
  27. Türk Yüksel, Y., & Tan, S. (2024, 12–13 Ekim). Ziraat Fakültesi öğrencilerinin küresel iklim değişikliği ve çevre bilinci üzerine bir değerlendirme: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi örneği. XXII. IBANESS İktisat, İşletme ve Yönetim Bilimleri Kongreler Serisi (ss. 607–616). Ohrid, Kuzey Makedonya.
  28. Türkeş, M. (2017). Türkiye’nin iklimsel değişkenlik ve sosyo-ekolojik göstergeler açısından kuraklıktan etkilenebilirlik ve risk çözümlemesi. Ege Coğrafya Dergisi, 26(2), 47–70.
  29. Türkeş, M. (2022a). İklim diplomasisi ve iklim değişikliğinin ekonomi politiği. Bilim ve Ütopya, (332), 31–45.
  30. Türkeş, M. (2022b). Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) yeni yayımlanan İklim Değişikliğinin Etkileri, Uyum ve Etkilenebilirlik Raporu bize neler söylüyor? Resilience, 197–207.
  31. United Nations [UN]. (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change. https://unfccc.int/resource/docs/convkp/conveng.pdf
  32. Yelen, B., & Aslan, H. (2025, 27–30 Haziran). İklim değişikliğinin kentsel alanlardaki etkileri üzerine istatistiksel bir değerlendirme: Ankara örneği. Avrasya 13th International Conference on Applied Sciences (ss. 1–14). Taşkent, Özbekistan.
  33. Yıldırım, E. (2014). An investigation on the additional cost of green products: The willingness to pay of üniversite students. Journal of Sustainable Development Studies, 7(1), 132–146.
  34. Yıldırım, M., & Gürkan, H. (2016). Türkiye için iklim değişikliği projeksiyonları. Uluslararası Katılımlı 2. İklim Değişimi ve Tarım Etkileşimi Çalıştayı, 08–09 Kasım 2016, Şanlıurfa. Erişim tarihi: 15.05.2026. Erişim adresi: https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/43_T%C3%BCrkiye%20%C4%B0%C3%A7in%20%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi%20Projeksiyonlar%C4%B1.pdf
  35. Yüce Yörük, E. A., & Varer Akpınar, C. (2023). Global climate change awareness of students at a university. Osmangazi Journal of Medicine, 45(4), 471–479. https://doi.org/10.20515/otd.1278028

How to cite

APA

Yelen, B., & Aslan, H. (2026). Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 14(11), 3243–3253. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395

IEEE

B. Yelen and H. Aslan, “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği,” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, vol. 14, no. 11, pp. 3243–3253, 2026, doi: 10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395.

MLA

Yelen, Berna, and Hande Aslan. “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği.” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, vol. 14, no. 11, 2026, pp. 3243–3253. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395.

Chicago

Yelen, Berna, and Hande Aslan. 2026. “Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği.” Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology 14 (11): 3243–3253. https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395.

Harvard

Yelen, B. and Aslan, H. (2026) ‘Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği’, Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 14(11), pp. 3243–3253. doi: 10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395.

Vancouver

Yelen B, Aslan H. Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology. 2026;14(11):3243-3253. doi:10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395

BibTeX

@article{yelen2026, author = {Yelen, Berna and Aslan, Hande}, title = {Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği}, journal = {Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology}, year = {2026}, volume = {14}, number = {11}, pages = {3243--3253}, doi = {10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395}, url = {https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395}, issn = {2148-127X} }

RIS

TY - JOUR AU - Yelen, Berna AU - Aslan, Hande TI - Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Küresel İklim Değişikliği Konusundaki Farkındalığının Belirlenmesi: Kalecik Meslek Yüksekokulu Örneği JO - Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology T2 - Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology PY - 2026 DA - 2026/10/26 VL - 14 IS - 11 SP - 3243 EP - 3253 DO - 10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395 UR - https://doi.org/10.24925/turjaf.v14i11.3243-3253.9395 SN - 2148-127X ER -

Licence

Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International

May be shared and adapted with credit, for non-commercial purposes.